Amnesty International over armoede

Menselijke waardigheid centraal in nieuwe campagne

Artikel geplaatst 11 december 2008 Print Friendly

Amnesty International over armoede

“De beslissing om rond armoede te werken, werd een vijftal jaren geleden genomen als het sluitstuk van een jarenlange evolutie binnen Amnesty. Waar Amnesty ontstaan is als organisatie voor gewetensgevangenen, werd het actieterrein gedurende de jaren gestaag uitgebreid. We gingen werken rond de doodstraf, oneerlijke processen, vrouwenrechten, discriminatie, enzovoort. Wel bleef er steeds een sterke "gerichtheid op burgerlijke en politieke rechten. Daar komt met de nieuwe campagne over armoede een einde aan: Amnesty zal zich voortaan toeleggen op àlle mensenrechten, met inbegrip van de economische, sociale en culturele rechten. Via de weg van de mensenrechten willen we kwesties van wereldbelang, zoals de armoedeproblematiek aanpakken.”

Dat vertelt juriste Eva Berghmans, als beleidsmedewerker verbonden aan Amnesty International Vlaanderen, te vinden aan de Kerkstraat in Antwerpen .

Dit artikel is eerder gepubliceerd in VierdeWereldblad nr. 160; november-december 2008. De PDF-versie vindt u hier.

Het mag dan voor de Beweging ATD Vierde Wereld heel normaal zijn om armoede en mensenrechten met elkaar in verband te brengen, voor heel veel mensen is dit absoluut niet zo vanzelfsprekend, meent Eva Berghmans: "Ik denk dat uit een enquête hier op straat zou blijken dat het grootste deel van de mensen dit verband niet legt."
Omdat het voor Amnesty een nieuw traject was, is met velen lang nagedacht en gesproken over uitgangspunten, op internationaal vlak onder andere ook met vertegenwoordigers van ATD Vierde Wereld. "De wereldwijde campagne zal er een zijn voor menselijke waardigheid", licht Eva Berghmans toe.

Armen als sleutelpersoon

De actieve deelname van mensen in armoede, het toegankelijk maken van rechten voor iedereen en het ter verantwoording roepen van de veroorzakers van armoede: dat zullen de drie hoofddoelen van de campagne zijn.
"Armen moeten gerespecteerd en in staat gesteld worden om zelf als sleutelpersoon op te treden in hun strijd voor een waardig leven." Dat is een uitgangspunt van de campagne.
"In België zullen we het contact met mensen in armoede leggen via bestaande organisaties die al met hen werken, zoals de Verenigingen waar Armen het Woord Nemen", zegt Eva Berghmans.

Juridisch afdwingbaar

Terug naar de uitgangspunten: "Mensen die in armoede leven, zijn het slachtoffer van mensenrechtenschendingen. Ze hebben het recht om daders ter verantwoording te roepen. Alle mensenrechten, met inbegrip van economische, sociale en culturele rechten, moeten juridisch afdwingbaar zijn. Alle verantwoordelijken, zowel bedrijven, de overheid, als de Wereldbank, moeten door het recht aansprakelijk worden gesteld voor de impact van hun activiteiten op de eerbiediging van de mensenrechten."
"Voor Amnesty - en vooral ook voor de slachtoffers - is het ter verantwoording roepen van daders, schuldigen altijd al ontzettend belangrijk geweest", zegt Eva Berghmans. "Ook in deze campagne zullen we streven naar het daadwerkelijk koppelen van individuele slachtoffers aan daders die aansprakelijk worden gesteld. Zoals corrupte individuen die mensen hun huis uitdrijven, om maar één voorbeeld te noemen."

Gezondheidszorg en huisvesting

Hoewel deze campagne nog volop in de maak is, staat nu al vast dat het recht op gezondheidszorg en het recht op huisvesting veel aandacht zullen krijgen.
Het recht op huisvesting zal onder meer in verband worden gebracht met de enorme toename van het aantal mensen dat in erbarmelijke omstandigheden in sloppenwijken bij grote steden woont.
De aandacht voor het recht op gezondheidszorg zal voor een deel worden toegespitst op de hoge moedersterfte in nogal wat landen in Azië en Sub-Sahara Afrika. "Ziekte is zowel een oorzaak als een gevolg van armoede en is vaak het resultaat van mensenrechtenschendingen", melden de uitgangspunten.

Miskenning

In de uitgangspunten lezen we ook: "Internationale mensenrechtenbewegingen hebben al te lang het stilzwijgen bewaard en zijn passief gebleven tegenover de miskenning van hun menselijke waardigheid die miljoenen armen ondergaan."
"Bij het lanceren van deze campagne erkennen we onze verantwoordelijkheden:
ten opzichte van de armen door hun opvattingen en ervaringen accuraat te weerspiegelen en hun recht op vrije meningsuiting te respecteren. (...) Daarom werken we graag met, en niet alleen voor, diegenen die rechtstreeks getroffen worden door mensenrechtenschendingen om de campagne te ontwerpen, te realiseren en te evalueren."

Bemoedigend

Eva Berghmans is ervan overtuigd dat nog heel wat mensen moeite willen doen om zich in te zetten voor een wereld waarin de mensenrechten meer worden gerespecteerd. "Nog steeds komen hier veel mensen uit alle lagen van de bevolking binnen die willen weten wat wij precies doen en hoe zij daarin een rol kunnen spelen. Daar zijn ook steeds meer migranten bij en dat vind ik een goede en bemoedigende ontwikkeling. En ik geloof echt dat we een verschil kunnen maken. Anders zou ik hier niet kunnen werken."

De uitgangspunten van de campagne beginnen met een citaat van Nelson Mandela:

“Net zoals slavernij en apartheid is armoede niet natuurlijk. Ze wordt veroorzaakt door mensen en ze kan voorkomen en uitgeroeid worden door menselijke actie. En armoede aanpakken is geen gebaar van liefdadigheid. Het is een daad van rechtvaardigheid. Het is de bescherming van een fundamenteel mensenrecht, het recht op waardigheid en een behoorlijk leven.”

Tekst en foto: Jos Delisse

Op de website van Amnesty International Vlaanderen is het gehele document te vinden met de uitgangspunten van de globale campagne voor menselijke waardigheid: klik hier.