"De ene journalist is de andere niet"

Nationale volksuniversiteit Vierde Wereld over ‘Media en solidariteit’

Artikel geplaatst 26 mei 2011 Print Friendly

Een zonnige zaterdagochtend in de lente. Op de campus van universiteit UCL in Brussel valt geen student te bespeuren. Maar het grote auditorium loopt vol op deze dertigste april. Militanten en medestanders van ATD Vierde Wereld uit het hele land zijn vroeg opgestaan om deel te nemen aan de nationale Volksuniversiteit over ‘Media en solidariteit’.

Het thema werd gekozen vanuit een gedeelde zorg. Of zoals een groep uit Antwerpen vooraf schreef: ‘De liefdadigheid krijgt teveel de aandacht. De reporters weten nog niet vanuit welke achtergrond de armoede kan bestreden worden, ze tonen nog te veel de buitenkant. Daarom geven ze niet de juiste informatie en stellen ze verkeerde, stereotiepe vragen. Dat versterkt nog te veel de vooroordelen van vroeger. Het gaat teveel om sensatie.’

Want beeldvorming, daar gaat het om in de media. Deelnemers hadden zich in hun lokale groep voorbereid met de vraag: Ben jij of iemand uit je omgeving, ooit in de media geweest? Hoe heb jij of die persoon dat ervaren? De tweede vraag: Stel dat jij journalist of cameraman zou zijn, waarover zou jij een reportage willen maken? Elke groep stelde zijn creatieve reportage voor. Een positieve krant met als titel ‘Focus op ieders inzet, niet op sensatie’. Een oproep om verder te kijken, want ‘achter iedere traan schuilt een verhaal’. Een nieuwsitem onmiddellijk laten volgen door een interview met mensen in armoede over hun visie. Niet wachten op journalisten, maar eigen media maken, dat toonde de voorstelling ’sterke (sch)ouders’.

Actieve solidariteit
Corinne Owen en Geert Van Hecke, respectievelijke journalist bij de RTBF en bij de Gezinsbond, waren te gast. Zij luisterden en antwoordden in de taalgroepen vanuit hun beroepservaring. Een eerlijke dialoog, waarin ook wel eens een vooroordeel werd doorprikt. Want de media willen wel het verhaal over armoede, maar horen ze ook het verhaal van verzet tegen armoede, het verhaal van menselijke inzet? En wisten wij dat de journalist vaak niet zelf verantwoordelijk is voor de titel van een artikel? Een eindredacteur wil met een sterke titel de aandacht van de lezer trekken. Dus ja, sensatie loert dan wel eens om de hoek.

Corinne Owen vatte haar beleving samen: ’Er is niet één enkel medium, er zijn verschillende media. Er zijn journalisten die sensatiebelust zijn. Maar er zijn ook journalisten die willen informeren, dit wil zeggen: jullie het woord geven. En dat zijn niet dezelfde journalisten!!

Wat mij bijblijft vandaag is de uitdrukking actieve solidariteit. Hoe kan ik daar als journaliste een bijdrage aan leveren? Ik kan het doen door nog beter te luisteren. Om een goede reportage te maken, moeten we ons goed voorbereiden. We moeten informatie verzamelen, maar dat kan niet zonder jullie steun.

In ’t algemeen begint het zo: er is geen echte communicatie. Dus je mag zeker vragen, als je te maken krijgt met journalisten, eerst tijd te nemen elkaar te leren kennen! Actieve solidariteit is luisteren. Wederzijds respect is het allerbelangrijkste: wij voor jullie en jullie situatie, jullie voor ons en voor het werk dat we zo goed mogelijk trachten te doen als journalisten.’

Een overduidelijke uitnodiging tot meer samenwerken en wederzijds begrip.

Katia Mercelis


Bij de start van de nationale Volksuniversiteit stelden 19 groepen uit het gehele land zich aan elkaar voor. Van de Borinage tot aan de Kust. Van Antwerpen tot Doornik.

Dit artikel verscheen in het VierdeWereldblad van mei - juni 2011. De PDF-versie vind je hier.