"Een overdonderende ervaring"

Marcos Batista en Julie Lemaire liepen stage bij ATD Vierde Wereld

Artikel geplaatst 25 april 2011 Print Friendly

Al op zijn negende werkte hij als portier van een speelgoedfabriek in het Braziliaanse São Paolo. Marcos Batista (41) komt uit een gezin van 10 kinderen en kent de armoede uit eigen ervaring. Julie Lemaire (21) groeide op in Brussel, in welvaart. Beide liepen stage bij ATD Vierde Wereld. Marcos wil maatschappelijk werker worden. Julie zal dit jaar haar master-titel politieke wetenschappen behalen aan de UCL in Louvain-la-Neuve.

Na omzwervingen als muzikant door veel landen kwam Marcos 14 jaar geleden in België terecht. Hij spreekt Portugees, Spaans, Frans, Nederlands en Engels en kan zich redden in het Duits. Inmiddels is hij 10 jaar getrouwd met eenVlaamse vrouw en vader van 2 kleine kinderen. Aan de Erasmushogeschool in Brussel hoopt Marcos dit jaar zijn diploma te behalen.

Voor zijn stage zocht hij contact met ATD Vierde Wereld Vlaanderen. Dat klikte en hij draaide hij een half jaar volledig mee in de Volksuniversiteit van de Vierde Wereld. Ondertussen heeft de Braziliaanse Belg in afwachting van zijn diplomering al een voorlopige aanstelling bij de Jeugddienst van het OCMW in Brussel.


Maros Batista presenteerde tijdens de Volksuniversiteit van januari de interviews die hij maakte met mensen die ooit gastspreker waren.

“Mijn kijk op armoede is er niet door veranderd, ik ken de armoede van binnenuit”, zegt Marcos. “Die verschrikkelijke sociale uitsluiting moet worden uitgebannen, mensen moeten een waardig bestaan kunnen leiden. Ik heb altijd willen studeren, maar in Brazilië kon dat gewoon niet, het was te duur. Nu is het er toch van gekomen.”

Ban Ki-moon
Voor Julie, Frans- en Nederlandstalig, spreekt ook Engels, was de confrontatie een stuk groter. Ze deed haar stage bij het Europa-team van ATD Vierde Wereld. Ze belandde met jongeren uit heel uiteenlopende landen en achtergronden midden in de acties rond 17 oktober 2010 (Werelddag van Verzet tegen Armoede) en stond met een delegatie van hen uiteindelijk op 19 oktober in Straatsburg oog in oog met VN-secretaris Ban Ki-moon om de Oproep van de jongeren tegen armoede te overhandigen.


Op 19 oktober 2010 presenteerden jongeren uit heel Europa hun Oproep tegen armoede aan VN-secretaris Ban Ki-moon. Julie Lemaire staat links van hem. Rechts van Ban Ki-moon bevindt zich Europees Parlementsvoorziter Jerzy Buzek.

“Voor mijn stage zocht ik vooral naar een organisatie met een internationaal of Europees netwerk. Ik was niet speciaal geïnteresseerd in armoede of jongeren. Het is me min of meer overkomen. Alles bij elkaar was het een nogal overdonderende ervaring”, verklaart Julie. “Met name het intensieve contact met jongeren met armoede-ervaring uit Polen en Frankrijk heeft me erg geraakt. Mijn kijk op armoede is totaal veranderd.”

Persoonlijk contact
Marcos dook diep in de Volksuniversiteit van de Vierde Wereld – hij deed mee met de lokale groepen in Brussel, Antwerpen (Kauwenberg) en Willebroek en zat in het voorbereidingsteam. “Het rechtstreekse, persoonlijk contact met Belgische mensen in armoede was nieuw voor mij, daar heb ik veel van geleerd. Ik zag van te voren natuurlijk mensen in armoede op straat en las erover in de krant, maar ik leerde hun werkelijke leven nu pas echt kennen. Ik vind overigens dat er in de Volksuniversiteit nog meer inbreng van de mensen zelf moet komen, dat kan naar mijn idee beter.”
Voor zijn eindwerk trok Marcos gewapend met pen, papier en geluidsrecorder het land in om een 8-tal mensen te interviewen die ooit gastspreker waren in een Volksuniversiteit. Zoals Kristine Decroos uit Oostende, werkzaam in een dagcentrum voor jongeren uit de bijzondere jeugdzorg en al sinds jaar en dag medestander. Een citaat: “De boodschap van de Vierde Wereld is een voeding die ik nodig heb (...). In mijn werk zijn wij op heel wet terreinen mee actief. Ik vind het heel belangrijk om de stem van de armsten een plaats te geven.” Ze voegt er onder meer aan toe dat deelname aan de Volksuniversiteit de medestanders en militanten in Oostende versterkt.

Debatten voorbereiden
Naast meewerken aan de Werelddag, had Julie ook de taak om de Europese Volksuniversiteit van de Vierde Wereld op 8 november bij de Sociaal Economische Raad in Brussel mee voor te bereiden en contact te houden met de Intergroep Armoede van het Europees Parlement. In deze Europese Volksuniversiteit werkten Julie en Marcos ook samen, omdat Marcos de Vlaamse inbreng vertegenwoordigde.
“Maar met name de hele week rond 17 oktober was ongelooflijk intensief, een openbaring”, verklaart Julie. “Met jongeren had ik onder meer via scouting de nodige ervaring, maar met armoede totaal niet. Van de voorbereidingen voor de debatten tussen jongeren en politici op de Werelddag heb ik echt veel geleerd, ook over verschillen die er zijn tussen de Europese landen.” In samenwerking met het Europa-team legt Julie de laatste hand aan een publicatie over Jongeren, Europa en Armoede. Zij weet door haar ervaringen bij ATD Vierde Wereld al zeker dat ze niet het bedrijfsleven in wil, maar eerder voor een sociale organisatie of NGO wil gaan werken.

Luisteren
Ook Marcos heeft inspiratie en nieuwe invalshoeken opgedaan. “Het idee om de mensen zelf aan het woord te laten en heel goed naar hen te luisteren is voor mij veel belangrijker geworden. Ik vind dat ik zelfs als ik het niet eens ben met de mening van iemand in armoede, ik toch er toch rekening mee moet houden. Door dialoog tot overeenstemming komen, dat is de enige goede manier.”

Sara Philips en Jos Delisse

Dit artikel is gepubliceerd in het VierdeWereldblad, maart - april 2011. Klik hier voor de PDF-versie.