Geloof in Eigen Kracht

Laat mensen zelf hun problemen oplossen via conferentie

Artikel geplaatst 20 oktober 2009 Print Friendly

Geloof in Eigen Kracht

Na 12 jaar als volontair van de internationale beweging ATD Vierde Wereld in Frankrijk, Haïti en Nederland gaat Vlaming Guy Malfait (1970) op eigen kracht verder. Letterlijk, want na een opleiding werkt hij nu free-lance voor de Nederlandse organisatie Eigen Kracht Centrale. Doel: mensen in moeilijkheden ondersteunen door hun eigen mogelijkheden en die van hun netwerk optimaal te benutten.

Dit artikel is eerder gepubliceerd in VierdeWereldblad 164, sept.-okt. 2009. Een PDF-versie vindt u hier.

"Een Eigen Kracht-conferentie (EKC) geeft mensen de mogelijkheid om zelf, samen met familie, vrienden en andere bekenden, een plan te maken voor een oplossing of voor hulp. De kracht voor de oplossing komt vanuit de familie en alle belangrijke mensen daaromheen. Gemaakte plannen zijn leidend voor de hulpverlening." Dat staat te lezen op de website www.eigen-kracht.nl. [1]

Zo’n conferentie vergt veel zorgvuldige voorbereidingen, weet Guy Malfait inmiddels uit eigen ervaring: "Een eerste stap is mensen duidelijk maken wat ze kunnen verwachten van zo’n EKC. Het moet vanaf het begin duidelijk zijn dat een EK-coördinator geen hulpverlener is. Op geen enkele manier mag ik mij inlaten met de problematiek.
Eenmaal een gezin het belang van een EKC inziet, ga ik met hen kijken welke mensen ze willen uitnodigen. Denk daarbij aan familie en vrienden maar ook soms buren, geloofsgenoten, …
Vervolgens ga ik bij elk van die mensen op bezoek om uit leggen wat een EKC inhoudt. Het moet vooraf duidelijk zijn voor iedereen waar hij of zij aan begint. Het is heel belangrijk te weten of mensen zich veilig voelen op zo’n bijeenkomst. Het kan niet zijn dat iemand niet durft te praten omdat er die ene tante is die altijd een grote bek opzet. Eventueel ga ik op zoek naar een vertrouwenspersoon zodat iedereen zich toch veilig voelt."

"Het is heel belangrijk te weten of mensen zich veilig voelen op zo’n bijeenkomst."

In alle vrijheid
"In grote lijnen bestaat zo’n EKC uit drie delen. Het eerste deel heeft als doel iedereen van dezelfde informatie te voorzien. Het tweede deel is besloten. Enkel de mensen van het netwerk zijn aanwezig, geen hulpverleners en ook ikzelf niet. Het is echt hun bijeenkomst: zij maken de afspraken, zij stellen het plan op en doen dat in alle vrijheid onder elkaar zonder vreemden. In het derde deel wordt het plan voorgesteld aan de coördinator en goedgekeurd. Daarna kan iedereen naar huis en begint het plan te werken!"

Wie maakt er gebruik van?
"In principe kan iedereen beroep doen op Eigen Kracht. Bij de conferenties die ik tot nu heb gecoördineerd ging het telkens om een gezin waar moeilijkheden waren met één of meerdere kinderen. Een meisje dat van de ene crisisopvang in de andere is terechtgekomen en stabiliteit wil, maar ook een gezin waar de moeder recent overleden is, hun dochter een levensbedreigende ziekte heeft en waar de vader niet voldoende voor kan zorgen. Het kan heel uiteenlopend zijn."

"Kinderen niet geplaatst dankzij Eigen Kracht"

Wat spreekt je aan in deze aanpak?
"Je doet beroep op de kennis en krachten van mensen die echt geven om zo’n gezin. Een hulpverlener heeft dan wel specifieke scholing achter de rug, maar kan nooit bedenken dat een tante bereid is een meisje van 14 jaar om de twee weken een weekend te bij haar laten logeren om de ouders tot rust te laten komen. Zo’n voorstel van een tante kan heel goed werken en aanvullend zijn op specifieke hulp die de hulpverlener wel kan bieden.
Het fijne ervan is dat je zelf aan de zijlijn blijft, je neemt niet de plaats in van anderen. Ik heb vaak wel allerlei ideeën over wat goed zou zijn, maar als je na afloop van een conferentie het plan doorneemt sta je vaak versteld van hoeveel afspraken gemaakt zijn. En het blijkt meestal ook nog goed te werken!"

Is Eigen Kracht ook geschikt om problemen van mensen in armoede aan te pakken?
"Ik denk het wel, al zal heel veel afhangen van de kennis en ervaring van een EK-coördinator met generatiearmen. Sommige gezinnen hebben zozeer het vertrouwen in de hulpverlening verloren dat ze die coördinator ook niet zomaar willen geloven. Daar moet je mee kunnen omgaan.
Gezinnen met ervaring van armoede zijn bij uitstek mensen die graag willen helpen en vaak al heel veel doen om andere gezinnen te ondersteunen. Een EKC kan helpen om die mensen rond de tafel te krijgen en samen afspraken te maken."

Eigen Kracht-coördinator Guy Malfait: "Je doet beroep op de kennis en krachten van mensen die echt geven om zo’n gezin."

Zijn er overeenkomsten met de benadering van ATD Vierde Wereld?
"Wat mij betreft wel. Ik denk dat we beiden een beroep doen op de burgerzin: iedereen heeft wat bij te dragen. Daarnaast wil ATD toch ook graag dat de gezinnen in armoede de touwtjes in eigen handen blijven houden, dat er met hen gepraat en nagedacht wordt en niet over hen. Dat is bij EKC ook heel belangrijk. Bovenal probeer ik hen er zoveel mogelijk bij te betrekken. Waar willen ze de bijeenkomst houden, hoe willen ze de mensen uitnodigen, wordt er eerst gegeten,…? Ze moeten steeds het gevoel hebben dat het hun bijeenkomst is. Zelf maak ik enkel de weg vrij."

Zou ATD Vierde Wereld baat hebben bij meer samenwerking met Eigen Kracht of door de methode te gebruiken?
"ATD moet geen tweede Eigen Kracht worden, maar het lijkt me belangrijk dat medestanders, gezinnen en volontairs vertrouwd raken met Eigen Kracht. Ze kunnen er beroep op doen voor henzelf of voor anderen. In Nederland zien steeds meer hulpverleners het belang in van een EKC. In de praktijk blijkt dat meerdere kinderen uiteindelijk niet uit huis zijn geplaatst dankzij een EKC."

Terug naar de kern

Guy Malfait, zijn vrouw Vanessa Joos en hun drie kinderen wonen en werken sinds 8 jaar in Nederland, de laatste jaren op recreatieboerderij ’t Zwervel van ATD Vierde Wereld in Wijhe. Vanessa is nog steeds volontair van de beweging,.Guy verkent sinds vorig jaar andere horizonten. In de zomer van 2010 vertrekt het gezin uit Nederland, waarschijnlijk naar een nieuwe missie voor ATD Vierde Wereld. Waar is nog niet bekend. Guy wil de draad dan weer oppakken: "Ambitie is niet echt een passend woord binnen ATD. Maar als ik er één zou moeten noemen, dan is het toch om terug zo dicht mogelijk tot de kern te gaan van wat mensen in armoede meemaken."

Jos Delisse

[1In het kader van twee Europese werkdocumenten van de internationale beweging ATD Vierde Wereld vond er uitwisseling plaats van praktijkervaring en kennis met Eigen Kracht Centrale:
- "Een echte dialoog verandert ons leven." 2006. In het Nederlands, Frans en Engels.
- "Précieux enfants, précieux parents"; een focus op het gezin in de strijd tegen kinderarmoede. 2004. Frans en Engels.
Beide documenten zijn te downloaden via onze website of te bestellen via het secretariaat.}