Het kompas en de brug

Ambities van ATD Vierde Wereld in de Filipijnen

Artikel geplaatst 20 juni 2014 Print Friendly

Ambities
“Teacher, teacher! Hebben we straks les?” “Hi Angelo! Nee, vandaag is het donderdag en hebben we wat met de moeders te bespreken, maar zaterdag is het weer jullie beurt. Nog twee nachtjes slapen!”
En Angelo loopt weer verder met de gasfles. Die gaat hij voor de buren opvullen bij de winkel buiten het kerkhof en zo verdient hij weer een paar centen. Hij is 9 en deze grootste begraafplaats van Manilla is zijn thuis. Papa heeft af en toe werk gehad bij één van de bedrijfjes die afval recycleren. Hij loopt ook de straten af om snacks aan de man te brengen. Maar ze hebben hun kleine kapitaaltje onlangs moeten gebruiken toen een broertje van Angelo ziek was. Mama Virgie vond drie gezinnen waar ze één keer per week de was mag doen maar dat is ook maar tijdelijk en brengt een hongerloon op. De oudste dochter is onlangs bevallen en woont nog bij hen, zodat de jongere kinderen voor de baby kunnen zorgen, terwijl zij met het inpakken van DVD’s in een drukke winkelbuurt tenminste wat geld voor melk en luiers bij elkaar krijgt. Zus Lorena is eigenlijk de enige die naar school gaat en dat is best moedig want als14-jarige is ze een stuk ouder dan haar klasgenoten in het vijfde leerjaar. Angelo heeft maar enkele maanden kleuteronderwijs gevolgd samen met andere kinderen uit de buurt. Toen de instelling regelmatig een vrijwillige financiële bijdrage begon te vragen, haakte Virgie na een tijdje af omdat ze het niet kon opbrengen en het commentaar van de buren te beschamend vond, zo vertelde ze tijdens een ’huisbezoek’. De opeenstapeling van moeilijkheden maakt dat het gezin ook niet aan de voorwaarden voldoet om in aanmerking te komen voor steun van het nieuwe regeringsprogramma voor dakloze gezinnen. ’Hopelijk lukt het volgend schooljaar’, zucht ze.
De straatbibliotheken: lees- en leerplezier voor kinderen en vrijwilligers De straatbibliotheken: lees - en leerplezier voor kinderen en vrijwilligers

Toen het team en andere actieve leden van ATD Vierde Wereld in Manilla de nieuwe ’common ambitions’ van onze beweging onder ogen kregen, leken die onmiddellijk te beantwoorden aan de realiteit en de dromen van gezinnen zoals dat van Angelo, en een stimulans te zijn om bestaande activiteiten verder uit te bouwen en een aantal nieuwe dingen te proberen.
De straatbibliotheken: lees- en leerplezier voor kinderen en vrijwilligers Door een geduldige één-op-één benadering worden schoolse vaardigheden aangeleerd

Eén-op-één
De zorg om niemand achter te laten en de wil om de ervaring van wie het moeilijkst meekan, volop te benutten tijdens de ontwikkeling van hulpprogramma’s en activiteiten, zijn ook voor ons het kompas dat we regelmatig op de vergadertafel willen zetten.
Door een geduldige één-op-één benadering worden schoolse vaardigheden aangeleerd Door een geduldige één-op-één benadering worden schoolse vaardigheden aangeleerd

Neem nu de straatbibliotheken. Ze hebben jarenlang ontzettend veel lees-en leerplezier gebracht voor grote groepen kinderen en vrijwilligers. We leerden er ook kinderen kennen die het lezen en schrijven niet onder de knie kregen , ook al gingen sommigen van hen naar school. Ze brachten ons ertoe een nieuwe aanpak te ontwikkelen en steeds weer bij te sturen tot iedereen er baat bij heeft. Net als Angelo: tijdens de speelse oefeningen van het “Knap gedaan!” project op zaterdag klimt hij wel eens op het hek of speelt hij verstoppertje als hij het te spannend vindt, maar de positieve en geduldige één-op-één benadering van de gemotiveerde vrijwilligers levert vruchten op: hij ontwikkelt de schoolse vaardigheden en het verlangen om echt naar school te kunnen. We beseffen wel dat dat alleen maar kan lukken als ook de ouders ons vertrouwen voelen, als de buren waardering krijgen voor de onderlinge steun, en we banden met de school uitbouwen. Het krijgt allemaal nog meer zin en draagvlak als we onze ervaring kunnen toetsen en delen met leerkrachten, onderwijskundigen en andere NGO-werkers die oplossingen zoeken voor de immense groep kinderen die uit de schoolboot valt. Daarvoor willen we ruimte maken tijdens de komende jaren.
Door een geduldige één-op-één benadering worden schoolse vaardigheden aangeleerd De straatbibliotheken: lees - en leerplezier voor kinderen en vrijwilligers

Volgen, begrijpen en ondersteunen
Naast toegang tot goed onderwijs, zijn huisvesting en meer inkomenszekerheid twee andere werkterreinen voor ons. Samen met Angelo’s moeder en een twintigtal andere ouders die op het grote kerkhof wonen, willen we tijdens een proefperiode van drie maanden uitzoeken hoe het kan lukken om samen mooie dingen te maken en te verkopen, de winst eerlijk te verdelen, een deel te sparen en te investeren in een persoonlijk project. Tegelijk wordt de ruimte onder de brug waar ATD Vierde Wereld al jaren optrekt met gezinnen die er wonen, langzaam maar zeker ontruimd. Dat is een uitdaging want herhuisvesting is enkel voorzien op twee plaatsen ver buiten de stad. Een behoorlijk aantal gezinnen zal in Manilla een ander goedkoop onderkomen moeten zoeken. We willen deze gezinnen volgen en hen begrijpen en steunen bij al hun inspanningen om werk te vinden en te behouden, om hun gezinsleven te verzekeren.

Facebook en gewone contacten
De Filipijnen hebben een heel jonge en dynamische bevolking voor wie sociale netwerken en visuele media een belangrijke rol spelen. Dat beïnvloedt sterk onze organisatie: communicatie, werven van vrijwilligers en fondsen, vorming, noem maar op. Facebook is een beproefd medium gebleken om ons netwerk uit te breiden en warm te houden. Een nieuwe website, een adressenbestand en een serie korte artikels gebaseerd op het onderzoek en kenniswerk waar alle leden van de beweging en partners gestaag aan werken, kunnen diepgang en groei bieden en stevige partners opleveren. En nog steeds blijken gewone menselijke contacten het allerbest te werken, en dat niet alleen voor Angelo!

Vanessa Joos

De Vlaamse volontairs Guy en Vanessa Malfait-Joos werken al bijna vier jaar voor ATD vierde Wereld in de Filipijnen. Ze wonen met hun gezin in Manilla.

Foto’s: ATD Vierde Wereld Filipijnen