’Rio+20’: weinig goed nieuws voor duurzame armoedebestrijding

Artikel geplaatst 28 augustus 2012 Print Friendly

'Rio+20': weinig goed nieuws voor duurzame armoedebestrijding

In juni vond in Rio de Janeiro de top ’Rio+20’ plaats. Twintig jaar na de eerste wereldtop over milieu en ontwikkeling verzamelden wereldleiders zich opnieuw in Brazilië. Ook een delegatie van ATD Vierde Wereld nam deel.

Voor ATD Vierde Wereld is de uitroeiing van armoede een noodzakelijke voorwaarde om tot duurzame ontwikkeling te komen. In december 2009 erkenden ook de Verenigde Naties dat “de uitroeiing van armoede de grootste uitdaging is voor onze moderne samenleving en een noodzakelijke voorwaarde om te komen tot duurzame ontwikkeling” (resolutie A/RES/64/236). De vertegenwoordiging van ATD Vierde Wereld op de top ’Rio+20’ hoopte dat dit ook door de deelnemende landen zou worden erkend.
Het is belangrijk dat duurzame ontwikkeling en menselijke vooruitgang verenigd worden in het kader van de mensenrechten. Om tot duurzame ontwikkeling te komen moeten sociale, economische en ecologische factoren gelijkwaardig behandeld worden. De armste mensen en landen worden het meest getroffen door de gevolgen van de klimaatopwarming en door de enorme prijsstijging van voedingsmiddelen en grondstoffen.

’Groene economie’
Als onze manieren van produceren en consumeren onze natuurlijke grondstoffen plunderen en de ongelijkheid doen toenemen dan moet de economische groei eerder gezien worden als de oorzaak van de crisis dan als het antwoord. De overgang naar een ’groene economie’ moet leiden tot een eerlijkere economie en niet tot een economie onderworpen aan de macht van speculatie. De voornaamste doelen van deze economie moeten betere werkomstandigheden en een betere sociale zekerheid zijn.
De economische benadering waarvoor ATD Vierde Wereld ijvert, vertrekt vanuit lokale initiatieven en gebruikt de middelen om het welzijn van de gemeenschap te verhogen en niet enkel om winst te maken. Daarnaast moet er een universeel kader voor sociale bescherming ontwikkeld worden dat gezondheidszorg, onderwijs en een minimumloon voor hen die niet kunnen werken, inhoudt. We willen dat de productie van voedingsmiddelen in elk land beschermd wordt en dat de mensenrechten beschermd worden in internationale handelsakkoorden.


Deelname burgers verankeren

Tijdens ’Rio+20’ was de politieke wil van de verschillende landen om zich meer te engageren echter klein. Uitgaan van de veronderstelling dat een groenere economie automatisch leidt tot armoedebestrijding, is niet voor alle partijen vanzelfsprekend. Zeker niet voor de machtige multinationals en ook niet voor alle regeringen, die niet altijd dezelfde doelen voor ogen hebben als hun bevolking. Om het tij te doen keren, moeten er radicale veranderingen komen: de deelname van burgers moet sterker verankerd worden en hierbij mag men zeker de kennis en ervaring van de armsten niet uit het oog verliezen.

Zij die het meest lijden onder het achteruitgaan van het milieu (in het bijzonder de mensen die in grote armoede leven) moeten (h)erkend worden in hun ervaring op gebied van duurzame ontwikkeling. De armsten hebben een grote, eigen kennis wat betreft de vragen en problemen van onze moderne samenleving: ecologie, de gevolgen van vervuiling en klimaatverandering,… We moeten aandachtig zijn voor deze rijkdom en kennis en er rekening mee houden wanneer we naar oplossingen zoeken die de wereld kunnen veranderen.

Contrast
ATD Vierde Wereld pleit ervoor dat er middelen worden vrijgemaakt zodat de armsten echt kunnen deelnemen aan de besluitvorming, in het bijzonder over het vervolg van ’Rio+20’ en de evaluatie van de millenniumdoelstellingen. Diana Skelton, algemeen afgevaardigde van ATD Vierde Wereld meent dat er vandaag de dag “een zeker vooruitgang te merken is op sociaal vlak, maar deze vertrekt niet vanuit de armsten. Met veel mensen wordt nooit rekening gehouden en zij kunnen hun kennis niet ter beschikking stellen om naar oplossingen te zoeken voor iedereen.”

De slotverklaring van de top ’Rio+20’ heet ’De toekomst die we willen’ en bestaat vooral uit mooie woorden. Er zijn wel enkele verwijzingen opgenomen naar de rechten van de mens, sociale bescherming en waardige en groene jobs en er is ook een aanzet om de duurzame ontwikkelingsdoelen te bepalen, die in 2015 moeten voortbouwen op de millenniumdoelstellingen. Maar het ontbrak aan concrete daden, engagementen en doelstellingen. Dit contrasteert fel met de zorgen die miljoenen burgers wereldwijd zich maken en die zich organiseren om actie te ondernemen. Tot deze stroming behoort ook de Internationale Beweging ATD Vierde Wereld.

Zowat 25 jongeren en jongvolwassenen uit heel België en Nederland werkten in juli 6 dagen samen rond ’Armoede, ecologie en duurzaamheid’ op ontmoetingscentrum ’t Zwervel van ATD Vierde Wereld in Wijhe (Nederland). Er werd onder meer meegewerkt aan de bouw van een wijk met super-ecologische Aardewoningen (ook wel ’Earthships’) in het naburige Olst. Een zeer inspirerend project, waarover ook in de debatten nog veel werd gesproken. Alle activiteiten en dialogen verliepen vlot in Frans en Nederlands dankzij de continue aanwezigheid van goede tolken. In een taalateliertje leerden we elkaar en elkaars talen ook al beter kennen. Want in de 6 dagen werd heel duidelijk dat duurzaamheid niet alleen een kwestie is van minder verspillen en lokale, biologische producten gebruiken, maar vooral ook een kwestie van goede relaties.
“Duurzaamheid is er wanneer de mensen respect hebben voor zichzelf, hun medemens en de natuur en zo blijvend met elkaar een toekomst op bouwen.” Dat was een gezamenlijk conclusie in een van de debatten. We gingen als vrienden uiteen en hebben afgesproken met elkaar en anderen te blijven bouwen de wereld waarvan we dromen.
(Foto: ATD Vierde Wereld).

Internationaal seminar, georganiseerd door de Beweging ATD Vierde Wereld : “Opkomen voor een duurzame ontwikkeling die niemand uitsluit”

Van 20 tot 22 januari 2013 in Brussel

Een honderdtal deelnemers wisselen kennis en ervaring uit rond duurzaamheid in verschillende talen (vooralsnog: Engels, Frans, Spaans en Pools). Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met ons secretariaat.